onderwereldblog.nl

Nieuwe Revu 01-03-06

Contacten en controle, het zijn belangrijke thema’s voor Mink K. Zijn contactuele eigenschappen zijn bovengemiddeld. Hij kan een attent en innemend man zijn. Hij is communicatief, het type dat genoegen schept in urenlang bomen over allerlei technische details. In het bijzonder de technische details van duiken en wapens. Tijdens rechtszittingen verschafte hij de rechtscolleges graag vriendelijk wat meer inzicht als deze de weg dreigden kwijt te rakenn tussen alle schiettuig.
Mink is niet de typische crimineel. Niet het type dat met bodyguards door de PC Hooftstraat in Amsterdam paradeert. Geen BMW ook, hij vouwde jarenlang zijn lange ledematen in een polootje. Of hij fietste door de stad. De gespierde stijl van Klepper, Mieremet of Willem Holleeder om dingen gedaan te krijgen is niet de zijne. Je verzeilt met Mink niet in een caféruzie. Integendeel, Mink heeft er aardigheid in om problemen tussen mensen op te lossen.
Toch is er respect genoeg voor Mink in het wereldje. Hij wordt beticht van een serie liquidaties. Vroeger ging hij soms gewapend door het leven. Later niet meer, zijn sterke punt was berekenen en plannen maken. Zijn vaste compaan werd Jan Femer, een nogal forse ex-taxichauffeur die indruk maakte. Mink, Lange, Nico of de Denker. De Amsterdammer heeft het gogme van Ajax in betere tijden. Volgens een oud AIVD-rapport dat uitlekte naar De Telegraaf zou K. “de machtigste crimineel van Nederland” zijn. ‘Ga er maar vanuit dat hij Mieremet en Hingst aanstuurde’, zegt een figuur uit de entourage van Heineken-ontvoerder Willem H.
Mink heeft een uitstekend geheugen. In minutieus handschrift houdt hij alles bij en hij leest alles, zolang het informatief is. Bijna zeven jaar zit hij nu binnen maar hij weet zich mentaal en lichamelijk in de gevangenis fit te houden. In zijn bajestijd verloor een hele serie vrienden en bekenden het leven. In het milieu fluisteren de stemmen ook over zijn aanstaande einde. Het Openbaar Ministerie is het daarmee eens, het heeft hem herhaaldelijk laten weten dat zijn leven ernstig gevaar loopt.
Datzelfde Openbaar Ministerie wil hem heel lang opsluiten. In februari vorig jaar, niet lang voordat hij op vrije voeten zou komen, arresteerde de Nationale Recherche hem in zijn cel. Hij wordt verdacht van het opdracht geven voor een liquidatie: het opblazen van hasjhandelaar Jaap van der Heiden in het centrum van Alkmaar, in april 1993.
Tientallen rechercheurs werken aan de zaak. Er liggen nu ruim 13.000 pagina’s dossier. Het meest opvallende erin is dat tot nu toe substantiëel bewijs tegen K ontbreekt. Waarom doet het OM al die moeite om een moord van 13 jaar geleden te bewijzen? Schuilt er een addertje onder het gras?

Luttik Oudorp 109
Twee minuten voordat een explosie van 200 gram semtex Jaap van der Heiden dodelijk gewond bij zijn voordeur wegslingert gaat een vrouw zijn deur voorbij. De vrouw, met een licht gekleurde huid, komt weer terug en staat enige tijd stil met haar gezicht naar de muur. Aldus de getuigenis van de overbuurman. “Ze stond erg dicht tegen de muur aan”. Ze beweegt met haar armen “alsof ze probeert of de deur vast of los was”. Als de overbuurman enige tijd later weer kijkt ziet hij “iets” aan de voordeur hangen. Nadat ik de vrouw voor het laatst had gezien hoorde ik kort daarna, ik denk ongeveer dertig seconden, een hele harde klap”.
Die ochtend van 10 april is Jaap van der Heiden voor het eerst met proefverlof uit de gevangenis, na een jaar cel. Hij parkeert zijn auto en wandelt naar zijn huis aan een grachtje in Alkmaar. Hij ziet een tas aan de klink van zijn voordeur. Vlak daarop volgt de ontploffing, het is dan rond 12.00 uur.
Er is veel winkelend publiek die zaterdagmiddag. Verschillende getuigen geven een nauwkeurige beschrijving van twee mannen die kort na de explosie even over het slachtoffer gebogen staan en wegrennen. Weer anderen zien een jonge man gezien met een soort radiootje of een doosje met een koordje eraan vlakbij staan.
Direct na de moord stort een recherchebijstandsteam zich op het drama. Al snel meldden zich anonieme bronnen bij de Centrale Inlichtingeneenheid met een aantal tips een zekere George Plieger zou verantwoordelijk zijn, samen met een zekere Rob van E. En ook de groep rond Jan Femer en Mink K. zouden ermee te maken hebben. Jan Femer zou een corrupt politiecontact de datum van het proefverlof van Van der Heiden hebben laten uitzoeken. Van der Heiden zat in de hasj. Mink K. en Jaap van der Heiden kenden elkaar vast wel. Maar de groep waar Mink in verkeerde zat in andere handelswaar en andere projecten. Het RBT trekt alle registers open maar de zaak komt niet rond.
De club van verdachten voor de moord heeft een belangrijke overeenkomst. Ze komen allemaal voor op de lijst van verdachten die het beruchte IRT op de korrel nam. Ze vormden het middenkader van de beroemde Delta-groep. Dat IRT ging ter ziele aan het einde van het jaar van de moord, na geruchten over corruptie bij de politie. De IRT-dossiers worden staatsgeheim. Veel criminelen krijgen een zogeheten ‘kennisgeving van niet verdere vervolging’. Kort en goed: met de feiten uit de IRT-tijd zal justitie u niet verder lastigvallen. Het onderzoek naar de moord op Van der Heiden wordt erbij gevoegd omdat er dezelfde verdachten in voorkomen.
De club verdachten deelt nog een andere belangrijk kenmerk: vier zijn er in de loop der tijd geliquideerd of spoorloos verdwenen, waaronder hoofdverdachte Plieger. Zo leek de moord op Van der Heiden langzaam in de vergetelheid te verdwijnen.
Mink K. denkt ook vrijuit te gaan. Hij relaxt de zomer van 1994 in de Verenigde Staten, hij bezoekt met een clubje vrienden een wedstrijd van het Nederlands elftal. Later die zomer vindt de politie in een huis aan de Amsterdamse Newtonstraat binnen. De agenten vinden 93 kilo cocaine, 56 kilo iremite (een soort semtex) en een flinke voorraad automatische vuurwapens. Mink besefte het misschien toen nog niet, maar dat jaar verscheen een geheel nieuw element in zijn leven. Zijn naam was officier van justitie Fred Teeven. In april 1995 houdt de Amsterdamse politie hem aan in verband met de vondst aan de Newtonstraat.

Fred en de kroongetuigen
Fred Teeven is een man die doorbijt. Hij werkte zich op van FIOD-ambtenaar tot officier van justitie. Zijn filosofie: als het niet linksom gaat dan moet het rechtsom. Samen met zijn collega Martin Witteveen brengt hij het begrip crimefighter in Nederland tot leven. Zijn grootste en meest geruchtmakende project is dat van de Hakkelaar. Met een kroongetuige brengt hij Johan V. op de knieen.
Misschien is Mink K. voor Teeven lange tijd een belangrijker project geweest dan de Hakkelaar. Ook Teeven had met lede ogen aangezien hoe alle IRT-verdachten, inclusief K., straffeloos bleven. Inzetten van criminele infiltranten zoals het IRT dat deed mocht niet van de Commissie Van Traa. Dan moest de kroongetuige maar de methode worden om de allerzwaarste misdaad op te lossen, vond Teeven. Zijn gedroomde kandidaat voor die positie was Robert Mink K.
K. was begin jaren 90 al een fenomeen in de vaderlandse misdaad, een fenomeen dat opwaarts was gericht. Vooral de vele internationale contacten van de groep van K., Stanley H. en Jan Femer maakten het verschil. In Nederland was XTC booming, in het buitenland was de sky de limit voor de pillen. In 1992 en 1993 exporteerde het drietal honderdduizenden pillen naar Engeland, zo valt op te maken uit de IRT-rapporten. Die paar transporten alleen al moeten zeker 20 miljoen euro hebben opgebracht. Door de absurde winstmarges van die tijd moet de groep rond H. en K. destijds astronomische bedragen hebben verdiend.
Voor Fred Teeven moet K. een sleutelfiguur zijn geweest die als kroongetuige de top van de vaderlandse misdaad in de rechtbank beslissend had kunnen belasten. Zat Mink eenmaal achter de tralies voor de Newtonstraat dan was hij mischien over te halen. Maar Teeven greep mis, de beoogde kroongetuige glipte als een aal door zijn vingers. Al direct na diens arrestatie eind april voor de wapens in de Newtonstraat wandelde K. vrij de rechtszaal uit na een beroep tegen zijn hechtenis bij het hof. Hoewel de rechtbank hem daarna wel veroordeelde en hij daadwerkelijk moest gaan zitten mocht hij tijdens zijn zitting in hoger beroep alweer op vrije voeten komen. Het Amsterdamse hof veroordeelde K. tot zes jaar en acht maanden gevangenisstraf. Maar het hof beval geen gevangenhouding. Het vond dat K. zijn cassatie in vrijheid mocht afwachten. Alweer wandelde Mink welgemoed naar buiten en Fred Teeven had het nakijken.

controle
Mink is een drukke prater. Hij laat zich door zijn gesprekspartner niet gemakkelijk van zijn a propos brengen. Controle is een belangrijk fenomeen in zijn leven. Misschien dat hij zich daarom bijzonder interesseert voor het strafrecht. Hij kan zich opwinden als de rechtsgang niet eerlijk verloopt. Iets dat een buitenstaander naiviteit zou kunnen noemen. Aan de andere kant is het zijn visie dat als de politie mensen aanpakt en opsluit voor hun daden ze dat alleen gelegitimeerd mag doen als ze zichzelf ook aan de regels houdt. Hij moet zich nu verdedigen tegen de verdenking van moord. Het Openbaar Ministerie heeft nieuwe informatie over hem. Hij is de enig overgebleven – nog levende – verdachte van de moord op Van der Heiden.

Het bewijs moet vooral komen van nieuwe getuigen. Getuige Mike zegt – als 20-jarige – aanwezig te zijn geweest bij voorbereidende gesprekken tussen ene Rusky R. en Mink K. over de aanslag. Rusky heeft volgens Mike de bom geplaatst in opdracht van Mink K. Een zekere Armando D. zou verantwoordelijk zijn geweest voor de techniek. De tweede getuige Peter zegt dat een partner van K. hem indertijd heeft aangeboden een schuld af te lossen. Hij moest een tasje aan de deur van Van der Heiden te hangen. Mink K. hield deze verantwoordelijk houden voor een mislukt cocaine transport. K. en Femer zouden in een paarse Golf VR6 aan de overkant van het Luttik Oudorp de explosie hebben bekeken.
Deze twee verklaringen zijn problematisch. Ze zijn namelijk in tegenspraak met tientallen verklaringen die de politie meteen na de aanslag in 1993 heeft opgenomen. Er zijn ook foto’s en video’s. Maar nergens zijn Mink of Jan Femer gezien. Wel hebben drie getuigen inderdaad een paarse Golf VR6 gezien maar daarin zaten volgens hen twee zuid-Europese types. Wat anders dan een reusachtige blanke man met een grijze snor (Femer) en een lange kalende blanke (K.). Ook de bewering van de eerste getuige Mike botst met die van de omstanders destijds. Waarschijnlijk heeft een vrouw de bomtas opgehangen terwijl Mike spreekt over een man.
“Ongeveer een kwartier na de liquidatie vertrokken de betrokkenen, onafhankelijk van elkaar, per auto uit Alkmaar in de richting van Amsterdam.” Dat schrijft het team in 1993 op basis van onderzoek naar de locatiegegevens van de autotelefoons van de verdachten. Daaronder de telefoons van Mink en Jan Femer. Kok had drie telefoons bij zich volgens de politie. Eén toestel was om 12.13 in Alkmaar terwijl een ander toestel zes minuten later alweer in Wormer was. Maar Alkmaar-Wormer is ruim twintig minuten rijden, geen zes. De derde telefoon was om 12.50 alweer in Amstelveen. Locatiegegevens zijn buitengewoon onbetrouwbaar en zeker geen sterk bewijsmateriaal. Een telefoonmast geeft een indicatie voor een gebied van tien tot twintig kilometer doorsnee. Natuurlijk ontkent K. dat hij in Alkmaar was die ochtend. Er zijn trouwens getuigen die zeggen dat hij de andere toestellen niet gebruikte.
Er is ook nog de verklaring van de echtgenote van een in 1993 vermoorde kameraad van K.: Danny Leclere, hij was ook verdachte van de bomaanslag. In 1995 uitte de vrouw tegen de Amsterdamse CIE en in de Telegraaf zware beschuldingen. Jan Femer en Mink K. zouden meermalen in haar bijzijn hebben opgesneden over het opblazen van Van der Heiden. Maar ook hiermee is een probleempje. Destijds heeft de politie de verklaring van de vrouw zo ongeloofwaardig geacht dat hij niet in het dossier werd opgenomen. Elf jaar geleden niet betrouwbaar, waarom nu dan wel.

Achterhouden dossiers
Volgens de advocaat van K., Adèle van der Plas, houdt justitie met opzet dossiers achter. Zo zijn pas onlangs onder druk van de verdediging stukken toegevoegd die de betrouwbaarheid van getuige Mike onderuit halen. Er ligt nu een verklaring van een medegedetineerde van Mike die zegt dat Mike aan hem heeft verteld dat hijzelf de moord op Van der Heiden heeft gepleegd. Verder blijkt er ook nog een eerdere verklaring van Mike te zijn waarin hij stelt “niets” met de Van der Heiden zaak te maken te hebben. En nu blijkt er ook een verklaring te bestaan van een kennis van Mike die spreekt over ‘een vertoning’,‘een acteur’, ‘iemand die in een droomwereld leeft, met waanideeën’.
Rusky R. is spoorloos. De officier van justitie zei tijdens een zitting Rusky R. ‘toch moeilijk op de telex te kunnen plaatsen’ om hem op te laten sporen. Hij was volgens haar een getuige. Maar als Rusky de bomtas heeft geplaatst, waarom is hij dan geen verdachte?
Verder is op de bomtas DNA gevonden, in ieder geval niet van Mink K. of van Armando D., die de bom volgens Mike in elkaar zou hebben gezet. Is het DNA dan misschien van Rusky? Dat zou toch interessant zijn om te weten. Getuige Mike zelf zegt de aanslag te hebben voorbereid. Hij deed zelfs mee aan een proefontploffing in het Amsterdamse Bos. Mike is – opvallend genoeg – ook geen verdachte in de zaak.
Van der Heiden is in een brief bedreigd met de dood door een Haagse hasjhandelaar. Van der Heiden zou moeten betalen voor een mislukt transport. Hier heeft de politie, volgens zijn advocaat niets aan gedaan.
In Amsterdam liep destijds een gerechtelijk vooronderzoek op K. en Femer. Er zijn observatie-verslagen over Femer die spelen vlak voor de moord. Maar niets over de dag van de moord. Stond Femer juist in het weekend van de moord niet onder observatie? Er zit niets in het dossier over K.
Er liep ook al een groot onderzoek op K. en Femer van het IRT: vanaf 2 april 1993 is K afgeluisterd en geobserveerd. Perfect materiaal dus om de moord op Van der Heiden te helpen bewijzen. Maar daarover zit niets in het dosssier. Is dat onderzoek misschien ontlastend voor Mink K.?

Mink en Teeven
In januari 2003 is Fred Teeven terug op het OM, na een kort verblijf in de Tweede Kamer. Een paar jaar eerder had Teeven onder zware kritiek justitie moeten verlaten. Hij was zijn post als crimefighter kwijt en kreeg de huis-tuin-en-keuken-misdaad op zijn bordje. De oorzaak was een akkevietje met Mink K.
K. is tussen 1995 en 1999 frank en vrij. Hij mocht immers in 1995 in vrijheid de uitspraak van zijn cassatie afwachten. In België heeft hij een corrupt contact bij de politie die hem duizenden pagina’s uit politiedossiers levert in ruil voor cocaine. Mink bleef zo goed op de hoogte, onder meer van onderzoek naar Klepper en Mieremet. Als de verslaafde politieman tegen de lamp loopt laat de Belgische politie K. in januari 1998 aanhouden in Frankrijk. In een Franse cel is het onprettig toeven moet ook Fred Teeven hebben bedacht. Teeven wil Mink wel helpen en begin 1999 fietst deze weer vrij door Amsterdam. Wel met een deal met Fred Teeven in zijn broekzak. Teeven heeft K. te pakken. Maar als wat eigenlijk? Als informant? Het belangrijkste uit de deal was dat:

• De straf van zes jaar voor de wapens in de Newtonstraat zal niet ten uitvoer zal worden gebracht voordat over een beroep bij het Europese Hof is beslist.
• De informatie die K. aan Teeven zou geven mag niet worden gebruikt om hem te vervolgen, met uitzondering van levensdelicten.
• Met de informatie kunnen ook derden niet worden vervolgd, ook niet als anonieme informatie. Met uitzondering van levensdelicten.
• K. betaalt een miljoen gulden boete als hij strafbare feiten zou plegen.

Mooie deal voor K. Hij was ontsnapt uit de Franse cel en uit handen van de Belgische justitie. In Nederland hoefde hij voorlopig niet zitten. Alleen wat vrijblijvend babbelen met Fred Teeven. Wat wilde Teeven dan met de deal en met die tien urenlange gesprekken? Advocaat Van der Plas schreef destijds: “het betrof ernstige, diepgaande zaken, zaken waarvan anderen misschien wel vonden dat die niet besproken mochten worden danwel naar buiten mochten komen. En dan doel ik niet alleen of juist niet op het criminele milieu maar ook op overheidsdiensten/instanties en/of overheidsfunctionarissen.” Corruptie dus, op hoog nivo.

“Nou hebben we je”
Los van Fred Teeven ging de Amsterdamse politie, zoals gebruikelijk, zijn eigen gang. Zo ook met Mink K. Om 16.03 op 15 september 1999 veegt een arrestatieteam de volkswagen van K. en Jan Femer aan de kant. K. wordt verdacht van betrokkenheid bij een gigantische wapenvondst. Aan boord was was ook fiscalist Evert Hingst, in 2005 geliquideerd. “Nou hebben we je”, zegt politiechef John Olierook tegen K. als hij hem in verzekering stelt. Die ochtend had Fred Teeven nog een haastig telefoontje gepleegd met advocaat Van der Plas: “de gesprekken zijn afgelopen”.
De politie heeft na een wateroverlast een spectaculaire verzameling wapenvondst gedaan in een flat aan de Nachtwachtlaan in Amsterdam. Er zijn vingerafdrukken van Mink gevonden (overigens niet op de wapens). Deze erkent wel dat hij daar is geweest. Op verzoek van een vriend had hij de wapens gecheckt op veiligheid maar de eigenaar van de wapens was hem onbekend. Dat vond de rechtbank onzin en K. ging voor gaas, hoger beroep mocht niet baten.
Vervelend voor Mink, net nu hij een deal dacht te hebben met Teeven. Maar hij was boos over een vertrouwensbreuk. In het contract met Teeven was ook vastgelegd dat hun contacten geheim zouden blijven. Maar dat voorjaar had een parlementaire commissie het nieuws naar buiten gebracht dat een dubbelinformant via corruptie 15.000 kilo cocaine had geimporteerd en dat een ‘topcrimineel’ gesprekken voerde met een officier van justitie. Weekblad Vrij Nederland legde het kort daarop even uit: die dubbelinformant en de topcrimineel was Mink K. en de officier van justitie was Fred Teeven. Mink K. was daarmee vogelvrij in het milieu.

De Nederlandse staat
Wie is er nu verantwoordelijk voor het lekken van de gesprekken met Teeven? Bij het Europese hof in Straatsburg eist K. dat de staat de kosten van zijn beveiliging gaat vergoeden als hij vrijkomt. De staat en Fred Teeven hebben volgens K. een aantal steken laten vallen. Tijdens zittingen van de wapenzaak bleek een aantal politiemensen op de hoogte te zijn van zijn gesprekken met Teeven. Teeven liet zich door een politieman afzetten bij het kantoor van de advocaat van Mink. Later vertelde Teeven hem persoonlijk wat hij daar deed. Verder wist de top van het OM, minister Korthals en een aantal hoge ambtenaren van de gesprekken. Niet een solide manier om contact met een kwetsbare informant geheim te houden. En ook de inhoud van de gesprekken bleek te lekken. Zo bracht het NOS-Journaal in 2000 op basis van een twee bronnen op Justitie het bericht dat K. in 1997 een klus voor BVD had gedaan. Hij had bemiddeld in de aankoop van een Joegoslavisch anti-tank raketsysteem. Het contact was niet langdurig geweest. “Tussen de BVD en K. is iets hartgrondig misgegaan”, aldus een van de justitiebronnen.
Een paar weken geleden kwam dit verhaal in De Telegraaf weer aan de orde. Volgens de krant liep bij de toenmalige BVD eind jaren negentig het ‘Mikado-onderzoek’ naar de organisatie van K., die verschillende corrupte contacten bij de overheid zou onderhouden. Jammer dat de krant niet uitlegde hoe K. enerzijds verdachte was en anderzijds raketwerpers aan de BVD kon leveren.
Mink ziet dit verhaal als een geregisseerd lek. Het zoveelste bewijs dat de overheid hem koste wat kost wil beschadigen. Stond er tijdens een geheime rechtszitting over de gesprekken met Teeven niet een microfoon open? Advocaat Van der Plas wijst er ook op dat het AIVD-onderzoek kennelijk tot niets heeft geleid.

Mink K. komt nu opnieuw Fred Teeven tegen. Teeven coördineert nu de onderzoeken naar K. en Willem Holleeder. De twee zouden in het huis van bewaring hebben overlegd over de serie liquidaties. Mink K. bevestigt tegen Nieuwe Revu dat Willem H. op 30 augustus bij hem op bezoek is geweest, samen met Sandra, de vriendin van wijlen Sam Klepper. “Ze hebben iemand laten vragen of ik hen wilde ontvangen. Dat vond ik goed omdat ik hen alletwee persoonlijk ken. We hebben gesproken over persoonlijke zaken. Ook over hoe Holleeder in de publiciteit is gekomen. Ik heb hem gezegd dat de foto op het bankje samen met Endstra het begin van het einde was voor hem. Hij zei tegen mij: ze gaan met mij hetzelfde doen als met jou. Het idee dat we over de liquidaties hebben gesproken is belachelijk. Toch niet in het hol van de leeuw waar ze alles afluisteren?” En over het bericht in de Volkskrant dat K. miljoenen euro’s naar Endstra zou hebben laten brengen: “Ik ben vorig jaar een aantal dagen verhoord over de moord op Endstra. De politie heeft daar toen met geen woord over gerept.”