De rechtspleging in Nederland krijgt vooral een openbaar karakter door de journalistiek. Maar ook voor de journalistiek geldt dat het moeilijk is bij te houden welke zaken er worden aangebracht. In de regel houden kranten en andere media middels telefoontjes naar de persvoorlichters bij hoe de voortgang is van geruchtmakende zaken. Zo heeft bijvoorbeeld het NOS-Journaal een eigen agenda waar de zittingsdata van belangrijke rechtszaken in worden bijgehouden. Maar interessante zaken die niet al vóór de zitting voor ophef hebben gezorgd kunnen zomaar op de rol staan, zonder dat het opvalt, en dus zonder dat ze in het nieuws komen. Persburo Wesseling maakt een selectie van de rol in Amsterdam. Voor ruim 300 euro kunnen media zich een jaar lang abonneren op een wekelijks rondgestuurd Word-document met daarin een selectie van de rol van gerechtshof, rechtbank en politierechter. Er zijn tijdstippen, advocaten en namen van verdachten van “uitspringende zaken” op te vinden. Meestal ook een korte karakterisering van de zaak. Dat leidt dan tot passages als:
Gerechtshof 10.30
K.H. de W. (63) Adam. Tussen 18-5-05 en 6-10-05 in Adam in brief gerechtssecretaris M. van der Hilst bedreigd met de dood in brief aan o.m. hoofdofficier van justitie Leo de Wit. Van der Hilst beledigd. Noemde hem o.m. ‘juridisch nazizwijn’ ‘juridisch varken en/of nazizwijn’. Tussen 25-4-02 en 25-4-03 J. de Wijkerslooth en anderen beledigd. O.m. “Vuile vieze aids kut. Stelletje juridische ratten, vuile toga-facisten’. Pol.r.Adam, 14-7-06: € 400,-.
Wanneer een zaak op deze rol voorkomt is er een grotere kans dat hij in de krant, radio of televisie komt. Voorzover ik weet is alleen in Amsterdam een dergelijke selectie uit de rol te krijgen. In de andere rechtbanken hebben de rechtbankverslaggevers van de lokale kranten een informatielijntje met de griffie.
Mijn hypothese is dat mede door Persburo Wesseling de meeste zaken in de grote media uit het Amsterdamse zijn. Maar ondanks Wesseling kan burger noch journalist zich gemakkelijk op de hoogte stellen van álle zaken die spelen in Amsterdam. In de rest van Nederland, inclusief de zaken van het belangrijke landelijk parket, blijft de gehele openbare rol verborgen.
Aanvulling: onder meer in Rotterdam kunnen journalisten op vertoon van een perskaart inzage krijgen in de dagvaardingen.
